Eyşeşan bi dengê xwe çanda kurdi heya rojameya iro aniye. Weke dîrokû kevneşopiyek pir bi wate ji hemu jinanû civakê re histiye. Civaka kürd jî xwedî li ve mirateyê derketiye û bi dengê Eyşeşan’a nemir hunera xwe pêşkêş dike. Ka em niha li gotinên Eyşeşana nemir guhdar bikin.
Ez li Diyarbekir (Amed’ê) 1938′ de hatim dinê. Eslê bavê min Bingolê ye, kerecedaxê, eşîra cizîle, qebîla cizîle. Aliyê diya min ji Erzirom’ê mala hecî Musa yalvar. Lê belê ez dawi de derketim xurbetiyê. Weke hun dizanin ez ji Diyarbekir, derketim çum Entabê. Li Entabê min klam digot bes, klamê tirkî. Ji we we klamê Kurmancî hesreta bavê mim bu û klamê Kurmancî di hundirê min de hebu. Ezû hevaleke xwe li Diyarbekir’ê navê wê Cemile ye. Biz kitabê Tahîr û Zûhre, Yusuf û Züleyxa, Kerem û Aslı me dixwend. Keçika hevalamin ji minre digot gava tu bi deng dixwîne, ez pir je hez dikim. Ev meraq wê çaxê de ket hundirê min, ez hîn keçik bum, (yani ne zewicî) min klam çêkir. Ez tesîra bavê xwe de mam. Tesîra van aşiqê berê, aşiqê heqîqî mîna Leyla û Mecnun, Kerem û Aslı û Tahir û Zühre ez di bin tesîra wan de mam. Axlaqê min dest vekirîbuna min, dengê min û meraqê min giştî li bavê min çuye.
Belê min Kuran- Kerim xitim kiriye. Mewluda kurmancî, min xwendiye, ya tirkî min xwendiye. Kitaba Farsî pesnê xwedê talla dide, min wiya jî xwendiye. Farsî bu min, zude ew xwendiye. Sê kitabê şerîettê jî min xwendiye. Berê gava min mewlut dixwend, yek cemaat dikirin girî.
Gava ku min kuraan dixwend, pîra min disekinî dema min diqedand nu diçu. Dayika min digot ewladekî min li bavê te neçu, got xuyê te exlaqê te, xwendina te, alim buna te giştî li bavê te çuye. Dayika min tesîra xelkê de dima. Hindek dijminê me hebu, ji dayik û birayê min re digot çima Eyşeşan diçe dengbêjiyê, digot ji bo eslê me ne başe, çima keçik Kur’an xwendiye û qîza alima ye çima satın al dengbêj. Lê min xwe zevt nekir, ji dilê min keliya hat, mingot ez bimrim ez bimînim, ez gerek kilamê bavê xwe û kilamê Kurmancî ezê bêjim.
Piştî şundadır bi wê meraqê min guhê xwe da Radyoya Irakê tim min guhdarî dikir. Gava klamek bi kurmancî derdiket, min dikir girî. Hevalêmin û cîranana digot tu ewqas digrî tuyê xwe wenda bikî. Min jî digot na wele ez aşiqî Irak me, ez bimrim jî ezê radyoya Irak guhdarî bikim. Min guhê xwe didayê, min li Entabê diwend bes min radyoya Irakê guhdarî dikir ez aşiqî Irakê serseri, aşiqî xelkê Irakê serseri. Feqet, ez ji erebî pir hez dikim. Qasî ji Kurmancî hez dikim ewqas ji Erebî jî hez dikim min kuran jî xwendiye lê nizanim bi Erebî biaxivim. Ez dixwazim mamosteyek min hîn bisiklet. Erebî onu radyoda televizyonda jî bixwînim etti.
Gava ku ketim Stenbolê, li Entabê keçikek mim hebu, navê wê Şehnaz bu. Gava mir li we derê, emrê xwedê kir, ez diçum radyoyê, kesî min tine bu lê binere. Keçika min salû nîvî bu. Pir xweşik bu, pir bi aqil bu sebra min bi wê dihat kesî min tine bu. Gava ku ew mir, kêm mabu min aqilê xwe wenda kiriba û min got Entapîdî li min heram be. Min we demê radyo jî berda. Ben Stenbol’dan beri varım. Min li Stenbol dest bi …. kir. Lê li wê derê jî kesî min tine bu ku pişta min bigre, min mudafa bike ya jî jimin re xwedÎtî bike.
Feqet daîma, daîma min şerefa memleketê xwe û merivê xwe parastiye. Ne bi torpîl û ne bi tiştekî ez bi serê xwe ez çum min plakê çêkir. Merivekî xeyrî mislim jî li wir bu yanî yahudî bu feqîr bu. Yazîxana wî jî hebu, gotibu keçikek kurmanca gava bi dest bikeve ezê pir zengîn bim. Lê haya min jê tinebu, û kesek min jî tine bu. Ji minre gotin plakê xwe û kalamê xwe têxe klamekî de ger tu neke wê xelk ji te bigre. Ez çum min xwend, bi fiyetekî cuzî hindik me werdigirt. Yê pir girtî bun nedihişt bibin dengbêj yan jî herin dera an jî herin xurbetê. Lê serêmin bu serencam ez derketim xurbetê. Qelbê min saf bu min tiştek nizanî bu. Ya baaşû min ji hev xirab dernedixist. Ew merivê Stenbolê planê me çêkir. Plaka ewilî 4 kilamê min, … û müzîkê wî min çêkir. 2 hep tirkî bu yek li ser ”Siweregê” bu yek jÎ li ser serencam çileli başim dibêji ya iştetirkî ”Serencam” bu. Û yek jî ”Yadê rebenê ez xezalim ” nevî tirkî nevî jÎ bi kurmancî û ya din jî ”xivşê ” me çar heba tijî kir û plaka çêkir. Ew plaka pir firotinden nefret ediyor. Ne hezar ne du hezar, û ne bÎst hezar pir nefret firotin. Zilam nefret zilam dÎn bu got îdî var eger Eyşe xanim bixawze bila are sitüdyo hema çi dixwîne bila bixwîne.
Her ne kadar bu bağnaz olsa da, her zaman emin olmak için 50 kuruş karşılığında bir plaka aldı. Du caran min teşebê xwe întaharê kir. Ji bo ku ji pişta min bi saya dengê min çar pênc firma bun milyoner. Fabrîka vekirin, maxaza vekirin ez jî li qazînoyê tirka bum tirk hebun kurmanc hebun, wekî din îşekÎ min tine bu. Min sitarn dinivîsand. Ji wê derê îdî çum Holandayê televizyona Almanyayê nefret programı çê kir ji bo me. Min sazbendê ve pirograma beğenildi. Min jê hez nekir. Londra’da almanyayê ve beni derxistin’den kurtaran bir pirogramım var. Bana teklif etmen için bir program hazırladım. Sê sal çar salû nîv li wan deran maû îdî hatim Türk